Zaparcie u dzieci

Zaparcie dokucza wielu osobom (na pewno każdy zetknął się z nim przynajmniej raz w życiu), najbardziej jednak mamom niemowląt i małych dzieci, ponieważ często nie wiedzą, jak pomóc maluchom w bólu brzuszka. Jakie są przyczyny zaparcia, co z tym zrobić i kiedy udać się do lekarza?

Kiedy mówimy o zaparciu

Zaparcie może pojawić się przejściowo, na przykład przy zmianie otoczenia (urlop), zmianie diety (pierwsze posiłki uzupełniające), po jakiejś stresującej sytuacji (pójście do przedszkola) i tym podobnie. Nie jest to nic niezwykłego i zwykle mija w ciągu kilku dni. Jeśli jednak trwa dłużej i towarzyszą mu inne objawy, trzeba już zwrócić na nie uwagę. O zaparciu mówimy, gdy:

• dziecko przez 3 lub więcej dni nie oddaje stolca (wyjątkiem są dzieci karmione piersią, które dzięki dobrej przyswajalności mleka mogą nie mieć stolca nawet przez 10 dni), a problem nie ustępuje nawet przez kilka tygodni;
• dziecko skarży się na bolesne wypróżnianie, które zniechęca je do kolejnych prób i woli wstrzymać stolec;
• dziecko ma bóle brzucha, wzdęcia;
• dziecko ma twardy brzuszek i odmawia jedzenia.

Zaparcie u niemowląt

Jeśli pojawi się zaparcie, dobrze jest zwiększyć ilość płynów, aby zmiękczyć stolec i ułatwić jego wydalenie. U dzieci karmionych piersią powinno wystarczyć częstsze przystawianie do piersi. U dzieci na mleku modyfikowanym problem może polegać na tym, że samo mleko może powodować zaparcie, zwłaszcza gdy przechodzi się z mleka matki na mleko modyfikowane. Na rynku istnieje dziś wiele rodzajów mleka, które pomagają przy zaparciach lub przy ulewaniu (refluks u dzieci).

Poza zwiększeniem ilości płynów można wypróbować także ćwiczenia nóżkami (jazda na rowerku), masaż brzuszka, ciepłą kąpiel oraz ewentualnie rurkę doodbytniczą.

Jedną z przyczyn może być również alergia na białko mleka krowiego, którą trzeba omówić z lekarzem — wykona on potrzebne badania i postawi diagnozę. 

W dłuższej perspektywie można zapobiegać bólom brzuszka i problemom z wypróżnianiem dzięki bezpieluchowej metodzie komunikacji. 

Zaparcie u małych dzieci i starszych dzieci

U dzieci, które jedzą już zwykłe posiłki, zaparcie może być spowodowane niedoborem błonnika, więc koniecznie pamiętajcie o podawaniu świeżych warzyw i owoców, najlepiej w formie purée albo kawałków. Świetne są też suszone śliwki i morele, ewentualnie sok śliwkowy. Doskonałą pomocą jest wywar mięsny i mięsno-kostny. Ważny jest także regularny ruch, aby pobudzić jelita do pracy, oraz oczywiście odpowiednia ilość płynów.

Zaparcie może pojawić się u maluchów, które rodzice uczą korzystania z nocnika, ale nie są one jeszcze na to gotowe i raczej wstrzymują stolec. W takim przypadku lepiej odłożyć naukę korzystania z nocnika i poczekać, aż dziecko będzie do tego dojrzałe. 

Pójście do przedszkola może również bardzo wyraźnie wpływać na wypróżnianie. Dziecko nagle ma inny rytm dnia, jest bardziej zajęte różnymi aktywnościami w przedszkolu, więc wstrzymuje stolec. Problemem może być też brak prywatności, której w przedszkolnej toalecie nie ma. Ważne jest, aby rozmawiać z dzieckiem o wypróżnianiu, wstawać rano odpowiednio wcześnie, by dziecko mogło posiedzieć na nocniku tak długo, jak potrzebuje, a gdy się nie udaje, przypominać o nocniku także w domu po powrocie z przedszkola. 

Kiedy szukać lekarza

Czasem dziecku nie udaje się wypróżnić nawet przy zastosowaniu powyższych porad, a aby ulżyć także mamie (mamy tu na myśli stronę psychiczną), warto udać się do lekarza, który może przepisać jakieś czopki albo zlecić dokładniejsze badania. 

Do lekarza zdecydowanie należy się zgłosić, jeśli dziecko ma silne bóle brzucha, którym mogą towarzyszyć gorączka, brak apetytu aż po wymioty. Problemem może być też krew w stolcu, która nie musi oznaczać nic poważnego, ale lepiej niepotrzebnie odwiedzić lekarza niż coś zlekceważyć.

Jeśli wasze dziecko obecnie zmaga się z zaparciem, wypróbujcie nasze wskazówki, a jeśli stolec nie pojawi się w ciągu kilku dni, nie bójcie się skontaktować ze swoim lekarzem — z pewnością doradzi wam, co i jak dalej.