Jak odzwyczaić malucha od karmienia piersią

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca karmienie piersią minimum do drugiego roku życia dziecka. Jeśli więc mówimy o odstawianiu dziecka od piersi, to najwcześniej około półtora roku, raczej dwóch lat i dłużej. W niektórych przypadkach nie trzeba całkowicie odzwyczajać malucha od piersi, wystarczy tylko częściowe odstawienie i dalsze karmienie piersią. Jakie pytania powinna więc sobie zadać kobieta jeszcze przed rozpoczęciem odstawiania? A jeśli już zdecydowała się na odstawienie, to w jaki sposób je przeprowadzić, aby nie było stresujące dla żadnej ze stron? 

Dlaczego chcę odstawić? 

Dla dziecka najlepiej jest karmić piersią do samoodstawienia, jednak nie wszystkie mamy mają na to energię. Zanim więc kobieta zacznie odstawiać swoje dziecko, powinna zadać sobie pytanie, dlaczego właściwie chce odstawić. Co ją do tego skłania i czy nie wystarczyłoby jedynie częściowe odstawienie. Mamy często bowiem nie wiedzą, że częściowe odstawienie jest możliwe i w efekcie jest dla dziecka lepsze niż całkowite. 

Częściowe odstawienie

Jeśli kobieta chce wreszcie przesypiać całą noc albo dłuższe okresy czasu, możliwe jest odstawienie jedynie od nocnego karmienia. Może jej też być nieprzyjemnie karmić poza domem lub publicznie, wtedy można wyeliminować również to karmienie. Mama może więc stopniowo dojść do karmienia tylko w domu, a następnie tylko przy zasypianiu i po przebudzeniu. Nawet w sytuacji, gdy mama musi wyjechać na kilka dni, czy to do pracy, czy ze względów zdrowotnych, karmienie piersią nadal można utrzymać. W żadnym z tych przypadków nie trzeba całkowicie odstawiać dziecka od piersi.

Możliwe powody odstawienia i ich rozwiązania

• uwagi otoczenia lub rodziny, że kobieta karmi już zbyt długo i dziecko jest na to za duże (karmienie piersią to sprawa matki i dziecka, więc kobieta może karmić tylko w domu i nikomu o tym nie mówić)
• niewyspanie (można odstawić tylko od nocnego karmienia)
• weekend lub cały tydzień rozłąki z dzieckiem (to nie jest powód do odstawienia, po powrocie można kontynuować karmienie piersią)
• planowanie kolejnej ciąży, a tym samym brak cyklu miesiączkowego (ciało prawdopodobnie nie jest jeszcze gotowe na kolejny maluch, więc lepiej poczekać albo stopniowo odstawiać przez kilka miesięcy)
• usypianie wyłącznie przy piersi (stopniowo zmieniać sposób usypiania, szukać nowych skojarzeń przy zasypianiu - czytanie książki, śpiewanie, głaskanie po pleckach, trzymanie za rączkę, audiobook, nosidełko)
• zmęczenie częstym karmieniem w ciągu dnia, ewentualnie sięganie dziecka do dekoltu matki (można to rozwiązać poprzez komunikację z dzieckiem i częściowe odstawienie)
• itd.

Dlaczego karmienie piersią jest świetne dla mamy i malucha

Kiedy kobieta odpowie sobie na pytanie, dlaczego chce przestać karmić piersią, dobrze jest, jeśli zapisze też, dlaczego karmienie piersią jest świetne zarówno dla niej, jak i dla jej malucha. Uświadomi sobie bowiem, że wszystkie te sytuacje będzie musiała zastąpić innym sposobem. Na przykład:

• dziecko szybko się uspokaja
• dziecko szybko zasypia, zwłaszcza w nocy
• jeśli dziecko niezbyt chętnie je zwykłe posiłki, to przynajmniej otrzymuje wartościowy pokarm z mleka matki
• to piękne i wyjątkowe chwile spędzone z dzieckiem/z mamą
• poczucie bezpieczeństwa i miłości, zaspokojenie potrzeby uwagi 
• pomaga przy bólu ząbków, gorączce, każdym dyskomforcie
• itd.

Jak praktycznie odstawić

Niezależnie od tego, czy kobieta chce odstawić swoje dziecko całkowicie, czy tylko częściowo, w obu przypadkach musi być mocno zdecydowana, że chce tę zmianę wprowadzić. Jeśli bowiem nie jest tego pewna i przekonana, dziecko to wyczuje i nie pójdzie to tak łatwo. Następnie ustala zasady, według których zacznie odstawiać. Najlepsze dla obu stron jest stopniowe odstawianie. Kobieta przestaje więc karmić na żądanie dziecka i karmi według swoich ustalonych zasad. Trzeba ustawić jasne reguły, które maluch będzie rozumiał, i wszystko z nim komunikować. Wyjaśnić, dlaczego teraz będzie inaczej, nazwać swoje emocje (rozumiem, że cię to złości, ale ja już nie mogę, to już jest dla mnie nieprzyjemne), poprosić dziecko o pomoc i zaproponować inne rozwiązanie (np. damy napój, damy przekąskę, przytulę cię, będę cię głaskać po pleckach). 

Przykłady zasad

• Na zewnątrz nie karmimy, karmimy tylko w środku albo tylko w domu.
• Karmimy tylko przy zasypianiu i po przebudzeniu.
• Nie ściągaj mi koszulki, poczekaj, aż sama dam ci pierś.
• Karmimy tylko przy świetle, gdy na zewnątrz jest ciemno, już nie.

Bardzo ważne jest wytrwanie, ponieważ jeśli w tej samej sytuacji jednego dnia mama nie karmi, a następnego tak, to dla dziecka jest to bardzo mylące i nie można oczekiwać pożądanego efektu. Zasady można złamać w przypadku, gdy dziecko jest chore. Gdy tylko wyzdrowieje, karmienie znów odbywa się według zasad. Trzeba wszystko komunikować dziecku, wciąż i wciąż, aby zrozumiało, że naprawdę mówicie poważnie. 

Na początku dziecko najpewniej będzie protestować i nie zgadzać się z waszymi zasadami. Dlatego najlepiej odstawiać stopniowo, aby nie było to dla dziecka aż tak trudne. Całkowite odstawienie może wtedy trwać nawet kilka miesięcy. Jest jednak bardzo łagodne i dla obu stron przyjemniejsze niż odstawienie z dnia na dzień. 

Jeśli kobieta jest na granicy swoich sił i decyduje się na szybkie odstawienie, to też jest w porządku i trzeba o tym rozmawiać z dzieckiem, aby czuło jej energię i zrozumiało, że to nie jest jakiś wymysł, ale że aby mama mogła dalej się nim opiekować, trzeba zakończyć karmienie piersią. 

Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na całkowite, czy tylko częściowe odstawienie, postępujcie zawsze zgodnie ze swoją intuicją. Jeśli czujecie, że trzeba coś zmienić, zróbcie to. Trzymamy kciuki.