Hoe leer je een kind zijn handen te wassen

Handen wassen zou tot onze dagelijkse bezigheden moeten behoren. We wassen onze handen het vaakst wanneer we van buiten komen, wanneer we van het toilet komen, wanneer onze handen vuil zijn, voor we eten, enz. Voor ons volwassenen is handen wassen een routineklus; hoe leren we dit ook aan onze kinderen, zodat we hen er niet steeds aan hoeven te herinneren en ze het zelf kunnen?

Zorg voor een geschikte omgeving voor het kind

• Zorg ervoor dat het kind bij de wastafel kan door voor hem of haar een krukje te kopen.
• Het kind zou zelf de kraan moeten kunnen openzetten. Sommige kranen zijn te kort en zelfs met een krukje kan het kind er niet bij. In dat geval kun je bijvoorbeeld een houten lepel aan de kraan vastbinden.
• Het is nodig om met het kind het gebruik van zeep te oefenen. Het makkelijkst is waarschijnlijk contactloze zeep, waar het alleen zijn hand onder hoeft te steken. Bij gewone vaste zeep wordt het al lastiger, maar ook dat kan een kind leren als de zeep klein genoeg is voor zijn handen. Het moeilijkst is waarschijnlijk vloeibare zeep uit het pompje krijgen, waarvoor het beide handen tegelijk nodig heeft en dat het waarschijnlijk pas als het ouder is zelfstandig zal kunnen.

Motivatie om handen te wassen

• Een kind zal zijn handen liever wassen met een zeep die het zelf in de winkel heeft uitgekozen. Let er wel op dat de zeep niet te groot is (in het geval van vaste zeep), en bij vloeibare zepen kunnen juist die met een melodie erg leuk zijn. De aankoop van een handdoek kun je ook samen plannen.
• Een geweldige hulpmiddel voor handen wassen is de stap-voor-stap-handleiding voor handen wassen, die je kunt tekenen of ergens van internet kunt downloaden, lamineren en boven de wastafel kunt ophangen, zodat het kind leert hoe de stappen elkaar opvolgen (kraan opendraaien, zeep op de handen doen, handen inzepen, zeep van de handen afspoelen, kraan dichtdraaien, handen afdrogen met een handdoek).
• Het kind ziet het best hoe je handen wast wanneer die echt vies zijn; dan heeft het de motivatie om al het vuil weg te wassen. Of de handen nu vies zijn van eten, stiften of stempels.
• Je kunt handen wassen eens uitproberen met handschoenen en verf zoals in deze video https://www.youtube.com/watch?v=5Gpt_VNvgao, zodat het kind mooi kan zien waar overal de handen gewassen moeten worden.
• Tijdens het handen wassen kun je een liedje zingen, of dat nu een klassieker is zoals Het regent, het regent of De hond is gesprongen, of je kunt ook zelf een lied verzinnen met het thema.
• Sommige kinderen kun je motiveren om hun handen te wassen met een beloning in de vorm van een sticker die ze ergens op een kastje, in hun schriftje of waar dan ook kunnen plakken waar ze blij van worden.

Belang, geduld en consequent zijn

• Het is belangrijk om uit te leggen waarom handen wassen uit hygiënisch oogpunt nodig is.
• Stel regels in voor wanneer de handen gewassen worden - na een toiletbezoek, na thuiskomst van buiten, voor het eten, wanneer de handen vuil zijn, enz. - en blijf oefenen zodat het kind eraan went en het met die handeling associeert.
• Geef het goede voorbeeld en was je handen samen met het kind, of laat het ze samen met een oudere broer of zus wassen.
• In oudergesprekken adviseren sommige moeders om glitter op de handen van het kind te doen, als symbool voor bacteriën op de handen die weggewas​sen moeten worden.
• Wees geduldig - voor kinderen duurt het oefenen van handen wassen langer dan voor jou.
• Wees consequent - het kind zal niet altijd zijn handen willen wassen; dan is het tijd om eraan te herinneren waarom het belangrijk is en vol te houden ondanks de emoties van het kind (boosheid, huilen, enz.).

Het lijkt een kleinigheid, maar het tegendeel is waar. Oefen meerdere keren per dag samen met je kind het handen wassen en vergeet niet consequent te zijn; dat betaalt zich op de lange termijn uit. Zorg dat handen wassen voor jullie leuk is en niet alleen een vervelende verplichting die nu eenmaal moet gebeuren.