Lęki nocne u dzieci i co je powoduje

Autorka artykułu: Iveta Bartošová

Lęki nocne, czasem nazywane też nocnymi koszmarami, mogą dać się we znaki niejednemu rodzicowi, zwłaszcza gdy pojawiają się u małych dzieci. Nie jest to żaden poważny stan i u dzieci występuje częściej, niż nam się wydaje. Jeśli właśnie się z nimi zmagacie, nie rozpaczajcie — dziecko z tego wyrośnie. 

Czym są lęki nocne, dlaczego powstają i jak im zapobiegać?

Czym są lęki nocne

Dziecko jest na pół śpiąco i w ogóle na was nie reaguje. Może płakać, krzyczeć, być przestraszone, kopać wokół siebie albo poruszać się po łóżku. Zazwyczaj trwają tylko kilka minut i pojawiają się w pierwszej połowie nocy, kiedy dziecko śpi głębokim snem. Następnego dnia niczego nie pamięta. Najczęściej lęki nocne pojawiają się u dzieci od 1,5 roku do 5 lat, jednak mogą dać się we znaki także rodzicom młodszych lub starszych dzieci. 

Co powoduje lęki nocne

Lęki nocne może prawdopodobnie wywołać:

• czas spędzony przed ekranami - telewizja, telefony, tablety;
• narodziny młodszego rodzeństwa;
• dziecko jest przemęczone;
• wiele nowych bodźców w ciągu dnia;
• dziecko jest w stresie albo w rodzinie występuje jakaś stresująca sytuacja.

Jak uspokoić dziecko

Ponieważ dziecko nie reaguje na nikogo, wystarczy, że będziecie przy nim. Możecie mówić spokojnym głosem, głaskać je i spróbować ponownie uśpić albo przeciwnie — obudzić. Lęki nocne pojawiają się w głębokim śnie, dlatego trudno całkowicie obudzić dziecko, a poza tym pozostaje mu wtedy dziwne wewnętrzne uczucie, którego nie potrafi z niczym powiązać. 

Jak zapobiegać lękom nocnym

• Starajcie się przestrzegać rytuału przed snem, aby dziecko wiedziało, co zawsze nastąpi później.
• Wspólny sen daje dziecku poczucie bezpieczeństwa.
• Pomóc może przytłumione światło w pokoju, minimum hałasu oraz ani zimno, ani zbyt ciepło w pomieszczeniu.
• Pozwólcie dziecku zasypiać z maskotką albo jakąś przytulanką do zasypiania.
• Możecie też wypróbować olejek eteryczny z lawendy, który dodacie do dyfuzora, tworząc uspokajającą i przyjemną atmosferę do snu. 
• Czytanie bajek/opowieści przed snem.
• Wystarczająca ilość snu i ruchu w ciągu dnia.
• Homeopatia - na przykład chamomilla vulgaris lub stramonium - o rodzaju preparatu homeopatycznego i dawkowaniu warto skonsultować się ze specjalistą.

Koszmary nocne to nie to samo co lęki nocne

W przypadku koszmaru nocnego dziecko zaczyna płakać dopiero po przebudzeniu. Jest to dla niego jak zły sen, dlatego potrafi opowiedzieć, co mu się śniło. Potrzebuje fizycznej bliskości i uspokojenia ze strony rodzica, aby móc ponownie zasnąć. Koszmary nocne pojawiają się po jakimś nieprzyjemnym doświadczeniu, którego dziecko doświadczyło w ostatnich dniach (np. lęk separacyjny, strach przed ciemnością, nieprzyjemne wydarzenie, zła higiena snu). Występują u dzieci do 10. roku życia, jednak wyjątkiem nie jest także późniejszy wiek — koszmary nocne przeżywają również dorośli.

W skrócie

Lęki nocne pojawiają się u dzieci od 1,5 roku mniej więcej do 5 lat. Polegają na tym, że dziecko jest na pół śpiąco, a jednocześnie płacze, kopie wokół siebie, krzyczy i jest przerażone. Nie da się go w żaden sposób uspokoić ani obudzić, nie reaguje na was. Możecie więc tylko być przy nim, mówić do niego spokojnym głosem i czekać, aż wszystko po kilku minutach minie, a dziecko znów całkowicie zaśnie. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego dzieci doświadczają takich stanów — prawdopodobnie mogą je wywołać narodziny rodzeństwa, zbyt wiele bodźców w ciągu dnia, nadmiar ekranów, przemęczenie albo jakaś stresująca sytuacja. Czasem nie pomaga zupełnie nic, u niektórych dzieci pomaga wspólny sen, przytulanka do zasypiania, odpowiednia ilość snu w ciągu dnia, czytanie bajek przed snem, aromaterapia lub homeopatia. 

Jakie są wasze doświadczenia z lękami nocnymi? Jak długo trwały i co wam pomogło?