Nachtangsten bij kinderen en wat ze veroorzaakt

Auteur van het artikel: Iveta Bartošová

Nachtangsten, soms ook wel nachtmerries genoemd, kunnen heel wat ouders parten spelen, zeker wanneer ze zich bij kleine kinderen voordoen. Het gaat niet om een ernstige aandoening en bij kinderen komen ze vaker voor dan we denken. Als u er op dit moment mee te maken heeft, wanhoop dan niet: uw kind groeit er meestal overheen. 

Wat zijn nachtangsten precies, waarom ontstaan ze en hoe kunt u ze voorkomen?

Wat zijn nachtangsten

Het kind is half in slaap en reageert helemaal niet op u. Het kan huilen, schreeuwen, bang zijn, om zich heen trappen of zich in bed bewegen. Meestal duren ze maar een paar minuten en treden ze in de eerste helft van de nacht op, wanneer het kind diep slaapt. De volgende dag herinnert het zich niets. Nachtangsten komen het vaakst voor bij kinderen van 1,5 tot 5 jaar, maar ook ouders van jongere of oudere kinderen kunnen ermee te maken krijgen. 

Wat veroorzaakt nachtangsten

Nachtangsten kunnen waarschijnlijk worden uitgelokt door:

• tijd doorgebracht achter schermen - televisie, telefoons, tablets;
• de geboorte van een jongere broer of zus;
• het kind is oververmoeid;
• veel nieuwe indrukken overdag;
• het kind is gestrest of er is een stressvolle situatie in het gezin.

Hoe u uw kind kunt kalmeren

Omdat het kind niet op iemand reageert, is het voldoende als u er bij hem of haar blijft. U kunt rustig tegen het kind praten, het aaien en proberen het opnieuw in slaap te krijgen of juist wakker te maken. Nachtangsten treden op tijdens de diepe slaap, waardoor het moeilijk is om een kind helemaal wakker te maken; bovendien blijft er vaak een vreemd innerlijk gevoel achter dat het kind met niets kan verbinden. 

Hoe nachtangsten te voorkomen

• Probeer een vaste routine voor het slapengaan aan te houden, zodat het kind weet wat er telkens volgt.
• Samen slapen geeft het kind een gevoel van veiligheid.
• Helpen kan gedempt licht in de kamer, zo min mogelijk lawaai en niet te koud en ook niet te warm in de kamer.
• Laat het kind inslapen met een knuffel of een ander slaapvriendje.
• U kunt ook etherische lavendelolie proberen, die u in een diffuser doet en zo een rustgevende en aangename sfeer voor het slapen creëert. 
• Voorlezen van sprookjes/verhalen voor het slapengaan.
• Voldoende slaap en beweging overdag.
• Homeopathische middelen - bijvoorbeeld chamomilla vulgaris of stramonium - het is verstandig om met een deskundige te overleggen over het type homeopathisch middel en de dosering.

Nachtmerries zijn niet hetzelfde als nachtangsten

Bij een nachtmerrie begint het kind pas te huilen nadat het wakker is geworden. Het is voor het kind als een nare droom, waardoor het kan vertellen wat het heeft gedroomd. Het heeft fysieke nabijheid en geruststelling van een ouder nodig om weer in slaap te kunnen vallen. Nachtmerries ontstaan na een vervelende ervaring die het kind de afgelopen dagen heeft meegemaakt (bijv. separatieangst, angst voor het donker, een vervelende gebeurtenis, slechte slaaphygiëne). Ze komen voor bij kinderen tot 10 jaar, maar ook op latere leeftijd zijn ze niet uitzonderlijk; ook volwassenen hebben nachtmerries.

Kort samengevat

Nachtangsten komen voor bij kinderen vanaf ongeveer 1,5 jaar tot ongeveer 5 jaar. Het gaat erom dat het kind half slaapt en ondertussen huilt, om zich heen trapt, schreeuwt en bang is. Het kind is op geen enkele manier te kalmeren of wakker te maken en reageert niet op u. U kunt er dus alleen bij blijven, rustig tegen het kind praten en wachten tot het na enkele minuten weer overgaat en het kind opnieuw diep in slaap valt. Er is niet precies bekend waarom kinderen deze toestanden doormaken; waarschijnlijk kunnen ze worden uitgelokt door de geboorte van een broertje of zusje, te veel prikkels overdag, overmatig schermgebruik, oververmoeidheid of een stressvolle situatie. Soms helpt helemaal niets; bij sommige kinderen helpen samen slapen, een slaapknuffel, voldoende slaap overdag, voorlezen voor het slapengaan, aromatherapie of homeopathie. 

Wat zijn uw ervaringen met nachtangsten? Hoe lang duurden ze en wat hielp bij u?