Hechtingsgericht ouderschap

Het kan lijken alsof hechtingsopvoeding alleen een bedenksel van deze tijd is, maar het tegendeel is waar. Nog vóór de uitvinding van kinderwagens en het verplaatsen van kinderen naar ledikantjes was hechtingsopvoeding volkomen natuurlijk en in de meeste landen van de wereld is dat nog steeds zo (Zuid-Amerika, Afrika en Azië); alleen heet het daar opvoeding. Wat zijn de principes van hechtingsopvoeding en waarom kunnen we ons kind anders opvoeden?

Wat is hechtingsopvoeding

Het doel van hechtingsopvoeding is een sterkere band tussen moeder en kind, gebaseerd op meer fysiek contact en aanraking, empathie van de moeder en het vermogen om te reageren op de behoeften van haar kind. Deze opvoedingsstijl is gebaseerd op natuurlijkheid en betekent niet dat het fout is als de moeder niet alle vastgelegde principes volgt. Alles draait om de afstemming tussen moeder en kind, zodat het voor hen allebei goed voelt. 

Principes van hechtingsopvoeding

Bonding met de baby na de bevalling

Bonding met de baby is direct na de bevalling erg belangrijk; dat betekent echter niet dat als het niet is gebeurd, bijvoorbeeld vanwege een acute of geplande keizersnede (gelukkig zijn tegenwoordig steeds meer kraamafdelingen ook bij een “keizersnee” gericht op bonding, of kan de vader de bonding doen), dan is alles verloren. Bonding kan ook in de daaropvolgende dagen worden ingehaald, wanneer de moeder de baby op haar blote lichaam legt en hem zijn borst laat vinden en aanleggen. Samen liggen ze dan, maken ze kennis en stemmen ze zich op elkaar af

Op verzoek voeden

Voeden op verzoek van de baby zou vanzelfsprekend moeten zijn. Helaas wordt in heel wat kraamafdelingen, hoewel ze aangeven borstvoeding te ondersteunen, nog gevoed op vooraf bepaalde tijden en bovendien met wegen vóór en na de voeding. Maar niet alle baby’s drinken zoveel milliliter melk dat ze daarna drie uur slapen en na het wakker worden weer voldoende drinken. 

Het is volkomen natuurlijk dat een baby minder drinkt en vaker wil drinken, of helemaal niets drinkt (vaak zien moeders op de weegschaal geen enkele toename en worden ze nerveus omdat het kind niet goed zou groeien) en alleen aan de borst zuigt voor contact en veiligheid. Geef daarom op elk moment borstvoeding wanneer je baby daarom vraagt. 

Over hoe je borstvoeding in de beginfase niet verpest, kun je lezen in dit artikel.

Samen slapen

Er is niets natuurlijker dan samen slapen als gezin. Slechts heel weinig mensen vallen graag alleen in slaap en slapen alleen. Ja, er zijn kinderen die hun eigen ruimte en stilte in de kamer nodig hebben. Die kunnen we hen ook bieden als je in één groot bed slaapt of een kinderledikant zonder zijwand tegen het grote bed hebt geschoven. 

Samen slapen maakt nachtelijke borstvoeding veel gemakkelijker, omdat de moeder niet naar het ledikantje hoeft op te staan en dus minder wakker wordt; ze trekt de baby gewoon liggend dicht tegen zich aan, waardoor de baby meestal half slapend drinkt en weer in slaap valt. Als samen slapen bij jullie past, doe dat dan. Als de baby tevreden is in het ledikant met alle zijwanden, dan is dat ook prima. Je kunt de baby eventueel in het ledikant in slaap brengen en hem voor de tweede helft van de nacht bij je in bed nemen. Vertrouw op je moederlijke instinct. 

Een kind heeft altijd een reden om te huilen

Een kind kan niet manipuleren met huilen; huilen is het enige communicatiemiddel waarmee het aangeeft dat het een behoefte heeft. Huilen hoeft niet per se te betekenen dat het buikpijn of een volle luier heeft. Over het huilen van baby’s schreven we eerder in het artikel Huilen van een pasgeborene betekent niet automatisch buikpijn.

Afstemmen op de behoeften van het kind

Of het nu gaat om de behoefte aan voeding of aan ontlasting: als de moeder gevoelig is voor het kind en zich beter op hem kan afstemmen, dan heeft ze geen probleem met het vervullen van de behoeften waar het kind om vraagt. Het kind zal veel rustiger en tevredener zijn als het weet dat de moeder op hem let en zijn actuele behoeften niet over het hoofd ziet. Ze laat het niet uithuilen alleen omdat het daardoor zelfstandiger zou worden en beter zou slapen. Ja, het kan een zware periode zijn, maar je zult zien dat het kind het later teruggeeft, omdat het weet dat je onvoorwaardelijk van hem houdt.

Zonder luiers

De communicatie-methode zonder luier hangt samen met het vorige punt: de moeder is afgestemd op het kind en weet aan de hand van zijn signalen wanneer de baby moet plassen of poepen. Zonder luiers is een geweldige preventie tegen buikpijn en bovendien heb je daardoor maar heel weinig luiers nodig. Meer over deze methode lees je in het artikel Communicatiemethode zonder luier. 

Het dragen van het kind

Dragen versterkt de band tussen moeder en kind enorm. Door de afgifte van hormonen helpt het bij de aanmaak van melk en het kind past zich beter aan de wereld aan. Als de baby huilt in de kinderwagen of als je thuis nog een ouder kind hebt dat ook aandacht nodig heeft, dan maakt het dragen van de baby het leven thuis en daarbuiten veel gemakkelijker. En maak je geen zorgen: door dragen verwen je een kind echt niet. 

Fysiek contact

Met contact wordt niet alleen dragen of voeden bedoeld, maar ook bijvoorbeeld een babymassage, die erg gunstig is voor gemakkelijker in slaap vallen of bij buikpijn. Wanneer je het voelt, raak het kind dan aan, knuffel met hem, geef hem een liefdevolle omhelzing, zelfs als hij net boos of driftig is. 

Het kind staat niet op de eerste plaats

Het zou kunnen lijken alsof we binnen hechtingsopvoeding vooral de behoeften van het kind voorrang geven en ons eigen welzijn negeren. Nee, ook de moeder moet energie opdoen en dingen doen die haar plezier en voldoening geven. Of dat nu een massage is, yoga, een kop hete koffie, naaien of een wandeling in het bos. Je batterijen opladen tijdens het verlof kan op allerlei manieren, en als de moeder steun heeft van andere gezinsleden, dan zou ze daar gebruik van moeten maken wanneer ze dat nodig heeft (oppassen op het kind, het huishouden doen). Je kunt je batterij ook opladen wanneer het kind slaapt; het huishouden kan echt wel wachten. Het belangrijkste is vooral de harmonie in het gezin en het niet naar de tweede plaats schuiven van de partner. Ook de relatie tussen ouders moet worden versterkt, zodat iedereen samen met de kinderen in harmonie kan functioneren. 

Innerlijke grenzen

Het stellen van innerlijke grenzen is erg belangrijk, zowel voor ouders als voor hun kinderen. Dankzij deze grenzen kun je functioneren in een wederzijds respectvolle relatie zonder straffen. Dan gebeurt het niet dat het kind verwend en brutaal wordt, en ook niet dat het bang voor je wordt en uit angst alles doet wat je maar wilt. Bovendien geven grenzen meer zekerheid in het leven, omdat het kind weet wat het wel en niet mag. 

Als ouders niet alle principes van hechtingsopvoeding volgen, betekent dat zeker niet dat ze niet hechtend opvoeden. Soms gebeurt de bonding eenvoudigweg niet direct na de bevalling, kan de moeder om gezondheidsredenen geen borstvoeding geven of de baby niet in een draagdoek dragen, maar dat is geen probleem. Hechtingsopvoeding draait om het vervullen van de behoeften van het kind wanneer dat nodig is, om wederzijds contact en onvoorwaardelijke liefde. Handel daarom volgens je moederlijke intuïtie en laat je niet van de wijs brengen, ook al probeert je omgeving je van het tegendeel te overtuigen. Je zult zien dat uit je kind een empathisch, respectvol en liefdevol wezen groeit dat zijn mening kan uiten en zich in de wereld niet zomaar zal verliezen.