Eerste bijvoeding - wanneer, hoe, wat?

Het introduceren van de eerste hapjes is een groot onderwerp. Het is een periode waarin het niet meer zo’n “rust” is. Alleen borstvoeding geven of flesvoeding geven is niet meer genoeg. Het is nu tijd om na te gaan denken over de voeding van je baby. Er zijn verschillende meningen over wanneer je moet beginnen, welke voedingsmiddelen je als eerste introduceert en ook welke methode je kiest, want er is niet alleen die ene bekendste. En hoe zit het met het introduceren van eiwit en gluten? We hebben alles voor je op een rij gezet in dit artikel.

Wanneer beginnen met hapjes

Bij niet-gevoede kinderen wordt aangeraden te beginnen vanaf de volle 4e maand, en bij borstgevoede kinderen vanaf de volle 6e maand. Het is zeker beter om het aan het kind over te laten, zodat het zelf bepaalt of het al klaar is voor hapjes. Meestal rond de 6e maand kijken kinderen naar het eten dat anderen voor hun neus eten en tonen ze interesse. Als ze geen interesse tonen, wanhoop dan niet en bied het aan, maar dwing niet. De volle 6e maand wordt vooral genoemd omdat de ijzervoorraden die de moeder aan het kind overdraagt dan al uitgeput zijn en ijzer rechtstreeks via voeding moet worden aangevuld. Bij niet-borstgevoede kinderen is het de bedoeling om flesvoeding zo snel mogelijk te vervangen door goede voeding, en daarom wordt eerder begonnen. Als je borstvoeding geeft en je kleintje pas 5 maanden oud is en het eten graag wil proeven, ga er dan gerust voor.

Welke vorm van hapjes kiezen

Je kunt het klassiek met een lepel voeren met gepureerde hapjes, of je kunt de BLW-methode (baby-led weaning) proberen, oftewel eten in handjes. BLW houdt in dat je je kind hetzelfde aanbiedt als wat jij eet (zonder kruiden), maar in een vorm die het aankan, meestal zonder tanden. Het is dus nodig om de voeding te verhitten en in stukjes te snijden die kinderen in hun handje kunnen houden, dus in zulke frietjes. Als je zo’n frietje zonder problemen tussen je vingers kunt fijnknijpen, dan kan een kind zonder tanden er met zijn tandvlees ook mee uit de voeten. Het bepaalt dan zelf wat het eet en in welke hoeveelheid. Bij deze methode moet je verstikking in de gaten houden. Gelukkig hebben kinderen een sterk ontwikkelde kokhalsreflex, dus er schiet niet zomaar iets in de keel, maar bij de eerste hapjes moet je wel alert blijven totdat ze wennen aan vaster voedsel.

Als je voor BLW kiest, wees dan geduldig, want het kind zal langzaam eten en reken er tegelijk op dat het overal een rommel wordt. Dat hoort er nu eenmaal bij en er is niets beter dan wanneer een kind eten met al zijn zintuigen ontdekt. Dankzij BLW hoef je je later geen zorgen te maken dat je kind stukjes eten niet wil, omdat het gewend is aan puree; het leert dat al vanaf het begin. Tegelijk hoef je je ook niet bezig te houden met de hoeveelheid die wordt gegeten, zoals bij gepureerde maaltijden. Het kind regelt dat zelf; jij geef na de maaltijd gewoon nog borstvoeding of flesvoeding. Kinderen zijn tot hun eerste verjaardag zuigelingen en dat betekent niet dat ze dan al al hun maaltijden door vaste voeding vervangen moeten hebben. Kinderartsen houden zich hierin vast aan verouderde aanbevelingen, dus volg vooral je eigen gevoel. Jij kent je kind het beste.

Welke voedingsmiddelen als eerste introduceren

Meestal wordt begonnen met gepureerde groenten (pompoen, courgette, zoete aardappel, wortel enz.) en na een maand worden vlees en fruit toegevoegd. Er zijn echter ook voedingskundige opvattingen dat je beter kunt beginnen met een lichte vleesbouillon, rauw eigeel en gepureerde lever vanwege het hoge gehalte aan ijzer en vitamine D. En omdat moedermelk voor meer dan de helft uit vet bestaat, ligt het niet voor de hand om met groenten te beginnen, die vooral uit koolhydraten bestaan, maar juist met iets vetters, en dat zijn vlees en eieren zeker.

Welke richting je ook kiest, het is belangrijk om kwalitatieve ingrediënten te gebruiken, bij voorkeur vlees en groenten van boeren en eieren van gelukkige kippen. Als je die mogelijkheid niet hebt, stress er dan niet over en doe het beste wat op dat moment mogelijk is.

Hoe zit het met eiwit en gluten

In veel boeken en artikelen vind je informatie over eiwit, dat pas na het eerste levensjaar geïntroduceerd zou moeten worden, en over gluten, dat uiterlijk in de 7e maand geïntroduceerd zou moeten worden vanwege een mogelijke allergie. Beide is tegenwoordig al weerlegd. Wat eieren betreft: begin zeker met het eigeel, maar eiwit kun je al vóór het eerste jaar introduceren en de reactie van je kind observeren. Met gluten hoef je daarentegen helemaal niet te haasten; die kun je gerust pas na het eerste jaar introduceren. In plaats van glutenbevattende voeding kun je glutenvrije opties aanbieden zoals gierst, quinoa, amarant, rijst en de hapjes afwisselen met rode linzen of gele erwten.

Wat zijn de basisvoedingsmiddelen

• kwalitatief vlees en orgaanvlees (vlees- en vleesbotbouillons)
• groenten en fruit van boeren
• eieren van kippen uit vrije uitloop
• goede vetten - boter, reuzel, ghee, avocado-olie, kokosolie enz.
• ongezoete zuivelproducten - yoghurt, kefir, room
• noten en notenpasta’s, zaden
• gefermenteerde producten
• vis en zeevruchten
• peulvruchten
• kokos
• granen

Je maakt zeker geen fout als je je kind echte en kwalitatieve voeding aanbiedt. Dat betekent dat je maaltijden aanbiedt die minimaal industrieel bewerkt zijn, geen knabbels, koekjes of zelfs snoep. Het is ook een kans voor jou om over te stappen op een gezonderere levensstijl, want als je kind thuis nooit iets ongezonds ziet eten, zal het daarbuiten ook niet om vragen. Natuurlijk ontkom je niet aan allerlei gelegenheden en feestjes waar veel verleidingen op de loer liggen; laat je kind ook proeven van wat jij thuis verbiedt, maar leg uit waarom je het thuis niet eet. Het kind beslist dan zelf of het het verder wil opeten of niet. Het is een supergoede basis voor eetgewoonten op volwassen leeftijd.

Veel succes met het introduceren van hapjes. Maak je er vooral niet te veel zorgen over, want er zullen periodes zijn waarin kinderen meer eten en dan weer minder of helemaal niet. Sommige voedingsmiddelen eten kinderen pas na de tiende of twintigste aanbieding. Dus blijf aanbieden, aanbieden, aanbieden. Uiteindelijk valt alles op zijn plek.