Rodzicielstwo bliskości

Może się wydawać, że rodzicielstwo bliskości to jedynie wymysł dzisiejszych czasów, ale jest wręcz przeciwnie. Jeszcze przed wynalezieniem wózków i odkładaniem dzieci do łóżeczek rodzicielstwo bliskości było całkowicie naturalne i w większości krajów świata nadal takie jest (Ameryka Południowa, Afryka i Azja), tylko nazywa się to po prostu rodzicielstwem. Jakie są zasady rodzicielstwa bliskości i dlaczego możemy wychowywać swoje dziecko inaczej?

Czym jest rodzicielstwo bliskości

Celem rodzicielstwa bliskości jest silniejsza więź między matką a dzieckiem, oparta na większym kontakcie fizycznym i dotyku, empatii ze strony matki oraz umiejętności reagowania na potrzeby swojego dziecka. Ten nurt wychowawczy opiera się na naturalności i nie oznacza, że jeśli matka nie stosuje wszystkich zdefiniowanych zasad, to robi coś źle. Chodzi o dopasowanie między matką a dzieckiem, tak aby obojgu było z tym dobrze. 

Zasady rodzicielstwa bliskości

Bonding z dzieckiem po porodzie

Bonding z dzieckiem jest bardzo ważny bezpośrednio po porodzie, nie oznacza to jednak, że jeśli nie nastąpił, na przykład z powodu pilnego lub planowanego cesarskiego cięcia (dziś na szczęście coraz więcej porodówek jest przychylnych bondingowi także przy „cesarzu”, ewentualnie może go przeprowadzić tata), to wszystko jest stracone. Bonding można nadrobić także w kolejnych dniach, kiedy mama kładzie dziecko na swoim nagim ciele i pozwala mu znaleźć pierś oraz się do niej przystawić. Razem leżą, poznają się, dostrajają do siebie

Karmienie piersią na żądanie

Karmienie piersią na żądanie dziecka powinno być oczywistością. Niestety w wielu porodówkach, choć deklarują wsparcie karmienia piersią, praktykuje się karmienie w z góry ustalonych odstępach, a do tego ważenie przed karmieniem i po nim. Tyle że nie wszystkie dzieci wypijają tyle mililitrów mleka, by potem spać trzy godziny i po przebudzeniu znów wystarczająco się najadać. 

To całkowicie naturalne, że dziecko wypije mniej i będzie chciało ssać częściej albo nie wypije nic (często mamy nie widzą na wadze żadnego przyrostu i denerwują się, że dziecko nie rozwija się prawidłowo), a przyssie się do piersi tylko dla kontaktu i poczucia bezpieczeństwa. Dlatego karmcie zawsze, gdy wasze dziecko tego zażąda. 

O tym, jak nie zepsuć karmienia piersią na początku, możecie przeczytać w tym artykule.

Wspólne spanie

Nie ma nic bardziej naturalnego niż wspólne spanie całej rodziny. Tylko bardzo niewiele osób lubi zasypiać i spać samotnie. Tak, są dzieci, które potrzebują swojej przestrzeni i ciszy w pokoju. Możemy im to zapewnić także wtedy, gdy śpicie w jednym dużym łóżku albo macie dostawione łóżeczko dziecięce bez bocznej ścianki do dużego łóżka. 

Wspólne spanie bardzo ułatwia nocne karmienie piersią, kiedy mama nie musi wstawać do łóżeczka, więc tak bardzo się nie budzi i tylko przyciąga dziecko do siebie na leżąco, a ono zwykle w półśnie się przystawia, je i znów zasypia. Jeśli wspólne spanie wam odpowiada, praktykujcie je. Jeśli dziecko jest zadowolone w łóżeczku ze wszystkimi bocznymi ściankami, też jest w porządku. Możecie też uśpić dziecko w łóżeczku, a na drugą część nocy wziąć je do łóżka. Kierujcie się swoim matczynym instynktem. 

Dziecko zawsze ma powód do płaczu

Dziecko nie potrafi manipulować płaczem, płacz jest jego jedynym środkiem komunikacji, którym sygnalizuje, że ma jakąś potrzebę. Płacz nie musi oznaczać od razu ani bolącego brzuszka, ani pełnej pieluszki. O płaczu niemowląt pisaliśmy więcej w artykule Płacz noworodka nie oznacza automatycznie bolącego brzuszka.

Dostrojenie się do potrzeb dziecka

Niezależnie od tego, czy chodzi o potrzebę karmienia piersią czy wypróżniania, jeśli mama jest uważna wobec dziecka i potrafi lepiej się z nim dostroić, nie ma problemu z zaspokajaniem potrzeb, o które dziecko prosi. Dziecko będzie znacznie spokojniejsze i bardziej zadowolone, gdy będzie wiedziało, że mama je zauważa i nie ignoruje jego aktualnych potrzeb. Nie zostawi go wypłakać się tylko po to, żeby szybciej się usamodzielniło i lepiej spało. Tak, może to być wymagający okres, ale zobaczycie, że dziecko później wam to wynagrodzi, bo będzie wiedziało, że kochacie je bezwarunkowo.

Bezpieluchowość

Bezpieluchowa metoda komunikacji wiąże się z poprzednim punktem, czyli mama jest dostrojona do dziecka i na podstawie jego sygnałów wie, kiedy niemowlę potrzebuje siusiać albo robić kupkę. Bezpieluchowość jest świetną profilaktyką bolącego brzuszka, a także dzięki niej potrzebujecie tylko minimalnej liczby pieluszek. Więcej o tej metodzie przeczytacie w artykule Bezpieluchowa metoda komunikacji. 

Noszenie dziecka

Noszenie bardzo wzmacnia więź między matką a dzieckiem. Dzięki uwalnianiu hormonów pomaga w tworzeniu laktacji, a dziecko lepiej adaptuje się do świata. Jeśli niemowlę płacze w wózku albo macie w domu starsze dziecko, któremu także musicie poświęcać uwagę, noszenie niemowlęcia bardzo ułatwi wam funkcjonowanie w domu i poza nim. I nie martwcie się, noszeniem naprawdę nie rozpieszczacie dziecka. 

Kontakt fizyczny

Kontakt to nie tylko noszenie czy karmienie piersią, ale także na przykład masaż niemowlęcia, który jest bardzo korzystny dla łatwiejszego zasypiania lub przy bolącym brzuszku. Kiedy tylko to czujecie, dotykajcie dziecka, przytulajcie się z nim, ofiarujcie mu pełne miłości ramiona, nawet jeśli akurat się złości albo denerwuje. 

Dziecko nie jest najważniejsze

Może się wydawać, że w rodzicielstwie bliskości przede wszystkim stawiamy potrzeby dziecka, a na swoje machamy ręką. Nie, mama też potrzebuje nabrać energii i robić rzeczy, które ją cieszą i spełniają. Niezależnie od tego, czy jest to masaż, joga, filiżanka gorącej kawy, szycie czy spacer po lesie. Naładować baterie na urlopie macierzyńskim można na wiele różnych sposobów, a jeśli mama ma wsparcie pozostałych członków rodziny, powinna z niego korzystać zawsze, gdy tego potrzebuje (pilnowanie dziecka, sprzątanie domu). Ewentualnie można naładować baterie, gdy dziecko śpi, sprzątanie na pewno poczeka. Najważniejszy jest przede wszystkim rodzinny spokój i niedegradowanie partnera na dalszy plan. Także więź między rodzicami trzeba wzmacniać, aby wszyscy wraz z dziećmi mogli funkcjonować razem i w harmonii. 

Granice wewnętrzne

Ustalanie wewnętrznych granic jest bardzo ważne zarówno dla rodziców, jak i dla ich dzieci. Dzięki tym granicom można funkcjonować w relacji opartej na wzajemnym szacunku, bez karania. Nie dojdzie wtedy do tego, że dziecko będzie rozpieszczone i rozpasane, ani że będzie się was bać i ze strachu zrobi wszystko, co tylko wam przyjdzie do głowy. Dodatkowo dzięki granicom będzie w życiu pewniejsze siebie, bo będzie wiedziało, na co i w jakim zakresie może sobie pozwolić. 

Jeśli rodzice nie stosują wszystkich zasad rodzicielstwa bliskości, to z pewnością nie znaczy, że nie są bliscy dziecku. Czasem po prostu nie dochodzi do bondingu od razu po porodzie, mama nie może karmić piersią albo nosić w chuście ze względów zdrowotnych, ale to nie szkodzi. Rodzicielstwo bliskości polega na zaspokajaniu potrzeb dziecka zawsze, gdy jest to potrzebne, na wzajemnym kontakcie i bezwarunkowej miłości. Dlatego postępujcie zgodnie ze swoją matczyną intuicją i nawet jeśli otoczenie będzie was przekonywać do czegoś przeciwnego, nie dajcie się zachwiać. Zobaczycie, że z waszego dziecka wyrośnie empatyczna, szanująca innych i dająca miłość istota, która potrafi wyrażać swoje zdanie i nie zginie łatwo w świecie.