Depresja w macierzyństwie i gdzie ewentualnie się zwrócić

Mówi się, że macierzyństwo to najpiękniejszy okres w życiu kobiety, zwłaszcza to wczesne macierzyństwo. Jednak jest odwrotnie, ponieważ dla większości świeżo upieczonych mam jest to duże wyjście ze strefy komfortu i ogromny koktajl hormonów, który bardzo wpływa zarówno na opiekę nad dzieckiem, jak i na postrzeganie mamy jako kobiety, partnerki, matki i córki. Depresja w trakcie macierzyństwa może pojawić się w dowolnym momencie, a na poporodową cierpi nawet jedna mama na pięć. Czym właściwie jest ta depresja, jak się objawia i dlaczego warto szukać pomocy?

Depresja w macierzyństwie

Depresja może u mamy pojawić się w dowolnym momencie. Może to być już w ciąży (np. strach o dziecko po wcześniejszej stracie, po poronieniu, lęk, że dziecko nie urodzi się zdrowe), po porodzie (depresja poporodowa) albo dopiero później, gdy dziecko jest już większe i chodzi na przykład do szkoły (np. depresja związana ze stereotypem - szkoła, praca, zajęcia dodatkowe, zadania domowe, minimum czasu dla siebie).

O depresji powinniśmy rozmawiać, z partnerem, z przyjaciółką, z rodzicami i poprosić o pomoc, zanim zacznie mieć bardzo negatywny wpływ na opiekę nad dziećmi i nad całym domem, włącznie z mamą.

Jeśli mama cierpiała na depresję jeszcze przed ciążą, to w macierzyństwie może się ona jeszcze bardziej pogłębić i powodować większe kłopoty.

Nie ma żadnego leku na depresję, potrzebny jest przede wszystkim czas i duże wsparcie ze strony otoczenia.

Kilka dni po porodzie u mamy może pojawić się baby blues. To taka, można powiedzieć, łagodniejsza forma dyskomfortu, której doświadcza niemal każda mama po porodzie. To są takie dni, kiedy jest bardziej płaczliwa, bardzo zmęczona, może mieć problemy ze snem, jej nastrój stale się zmienia, wszystko jest nagle inne i nie jest łatwo przystosować się do nowej roli matki.

Głębszym objawem jest natomiast depresja poporodowa (aż poporodowa/laktacyjna psychoza). Wyzwalaczem depresji może być trudny i długi poród, poród przez cesarskie cięcie (mama ma poczucie porażki, że nie udało jej się urodzić dziecka drogą pochwową), nie udaje się karmić piersią itd. Dobrze jest, gdy depresję zdiagnozuje się na czas, aby nie doszło do głębszych problemów. Kobieta może odczuwać bezradność, niższość, lęk, ataki paniki, myśli o śmierci swojej lub swojego dziecka, uważa, że dziecko nie jest jej, ma wahania nastroju, a przy psychozie nawet halucynacje. Depresja poporodowa dotyka co piątą kobietę po porodzie i może się pogłębiać na przykład z powodu braku zrozumienia ze strony lekarzy w szpitalu położniczym (poczucie, że kobieta zawiodła jako matka, że nie radzi sobie z karmieniem piersią swojego dziecka), braku zrozumienia w rodzinie (hipochondria i lenistwo, nie radzi sobie z opieką nad domem i dzieckiem). Nie jest wyjątkiem, że również ojcowie mogą cierpieć na depresję poporodową po narodzinach swojego dziecka.

Wsparcie i dbanie o siebie są bardzo ważne

Do kogo się zwrócić

Aby kobieta nie znalazła się w sytuacji bez wyjścia i nie chciała odebrać sobie życia lub ewentualnie życia swojego dziecka, bardzo ważne jest, aby mówiła o swoich problemach. Może zwrócić się do swojej rodziny lub przyjaciółek albo do douli poporodowej, doradczyni laktacyjnej lub środowiskowej położnej. Te osoby co prawda nie wyleczą depresji, jednak mama może zwierzyć im się ze swojego cierpienia, wygadać się, a one następnie pokierują ją do odpowiednich specjalistów. 

• Organizacja Úsměv mámy - pomaga już w ciąży, a następnie po porodzie przy depresji poporodowej, lękach i psychozach.
• Obecnie można wykonać screening, który pokaże, jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia u kobiety depresji poporodowej albo nie.
• Projekt Perinatal - podobnie jak organizacja Úsměv mámy pomaga kobietom w macierzyństwie z ich lękami i depresjami.

Jak dbać o siebie

Kobieta przede wszystkim nie powinna zapominać o sobie i powinna postawić siebie na pierwszym miejscu przed wszystkimi innymi, ponieważ kiedy mama jest zadowolona, widać to też we wszystkim innym. Co kobieta może dla siebie zrobić:

• nie być ze wszystkim sama i mówić o tym, co ją obciąża - pozwolić sobie pomóc przy dzieciach (wozić/nosić, aby mama mogła odpocząć, dospać nieprzespaną noc), pomoc w domu (ugotować, posprzątać);
• mieć czas dla siebie - pójść z przyjaciółką na kawę, z mężem do kina, na spacer, na wycieczkę, do fryzjera;
• pójść na kręgi kobiet - duże wsparcie dla kobiet w macierzyństwie;
• izolacja społeczna raczej pogłębia depresję, więc dobrze jest pójść z kimś pogadać, zapisać dziecko na jakiś kurs np. kąpiele w wanience dla niemowląt, pływanie niemowląt, ćwiczenia z niemowlętami albo zapisać siebie na kurs, na którym mogą być też dzieci (taniec w chustach, fitness lub trening obwodowy z dziećmi albo z możliwością opieki nad nimi);
• nie porównywać się z innymi mamami, szczególnie nie wierzyć we wszystko, co jest w mediach społecznościowych, ponieważ rzeczywistość często bywa zupełnie inna i wszystko nie jest tak różowe, jak się wydaje;
• przepracować traumę z porodu, jeśli jakaś powstała;
• wybrać się na terapię kwantową lub terapię czaszkowo-krzyżową - pomogą usunąć blokady zarówno w ciele, jak i w duszy;
• starać się naładować baterie nawet drobnymi rzeczami - pobytem na słońcu, dobrym jedzeniem, słuchaniem muzyki, rękodziełem, sportem, wycieczką, zimnym prysznicem itd.

Macierzyństwo niesie ze sobą piękne chwile, ale też wymagające dni, dlatego bądź dla siebie łagodna i pozwól sobie na pomoc innych. A jeśli jej nie proponują, poproś o nią. Często inni nie chcą się narzucać i czekają, aż sama poprosisz o pomoc. 

Dbajcie o siebie, troszczcie się o siebie i doceniajcie siebie, ponieważ szczęśliwa mama to szczęśliwa rodzina.