Hoe een kind zindelijk maken

Of u nu wegwerpluiers gebruikt, met wasbare luiers werkt of met uw kindje de communicatieve blaas- en darmmethode toepast: ooit komt de dag waarop u gaat nadenken over zindelijk worden. Er bestaat geen universele handleiding; elk kind gaat op een andere leeftijd lopen, op een andere leeftijd praten en wordt pas zindelijk wanneer het daar klaar voor is. Wat zijn dan de methoden om zindelijk te worden en wanneer begint u ermee? 

Wanneer zindelijk maken

De tijd om te beginnen met zindelijk maken is heel individueel. De een zet een kind meteen op het potje zodra het zelfstandig kan zitten, een ander wacht tot het kind het zelf aangeeft. Er is geen geschikte leeftijd die voor iedereen geldt. Het hangt ook af van de methode die u voor het zindelijk maken kiest. Wat wel zeker is, is dat als een kind niet wil, u nog zo op uw hoofd kunt gaan staan en het toch niet zindelijk wordt. 

Kinderen zijn vaak rijp voor zindelijk worden als ze overdag minder vaak, maar wel in grotere hoeveelheden plassen. En ook als ze voor hun behoefte naar een andere kamer gaan of een stukje bij u vandaan. Dat betekent namelijk dat ze zich bewust zijn van hun behoefte. Sommige kinderen laten het u na afloop ook weten. 

Methoden om zindelijk te worden

Op het potje zetten

Deze methode kennen onze oma's al en veel moeders passen haar ook vandaag de dag nog toe. Het nadeel van op het potje zetten is dat het overdag veel tijd kost en dat het meestal in het algemeen lang duurt. U vraagt het kind voortdurend of het moet plassen en probeert het “met hand en tand” op het potje te houden totdat het het begrijpt. Het knelpunt bij deze methode is dat het kind leert op commando/signaal van de ouder in het potje te plassen en het niet koppelt aan zijn eigen echte behoefte. Ook kan het kind na een tijdje de zin “moet je plassen?” negeren en u gaan negeren. 

Indiaanse methode, oftewel in 7 dagen zindelijk

Sneller is de zogenoemde Indiaanse methode, die belooft dat een kind binnen een week zindelijk is. Daarbij haalt u rond het tweede levensjaar de luiers van de ene op de andere dag weg (voor slapen 's nachts en overdag blijven ze nog wel). Zindelijk worden duurt dan ongeveer een tot twee weken. In deze periode, vooral de eerste paar dagen, wordt een rustiger ritme aangeraden zonder veel bezoek en uitstapjes, zodat u kunt inspelen op de signalen van het kind en buiten minder vaak natte kleding hoeft om te kleden. U moet er rekening mee houden dat er ongelukjes zullen gebeuren voordat het kind begrijpt waar dat potje voor is. Belangrijk is dat u zich gewapend met geduld en vastbesloten voor deze methode kiest, zodat u het kind niet in verwarring brengt wanneer u de luiers weer teruggeeft.

Het aan het kind overlaten

Deze methode kan op negatieve reacties uit de omgeving rekenen, omdat het aan het kind overlaten lang kan duren. Het voordeel van deze methode is de eenvoud. U hoeft gewoon niet met het potje bezig te zijn, u neemt het kind de luiers niet af, u wacht tot het zelf aangeeft dat het de luiers niet meer wil en op het potje of meteen op het toilet gaat. Volgens de ervaringen van moeders gebeurt dat dan van de ene op de andere dag, en zelfs meteen zonder luier 's nachts. Deze zelfstandige manier van zindelijk worden ligt meestal rond de leeftijd van 2,5 tot 3 jaar. 

Als u besluit het aan het kind over te laten, betekent dat niet dat u het potje niet al eerder introduceert. Het kind kan ermee spelen, erop zitten, er knuffels op zetten, gewoon alles, maar u dwingt niets af, u legt het uit en u wacht. Oma's en opa's zullen dit vast niet waarderen, dus bereid u daarop voor en leg uit dat dit alleen en uitsluitend uw zaak is.

Meteen het toilet proberen

Omdat kinderen door nadoen leren, begrijpen ze misschien niet waarom ze in een potje zouden moeten plassen als iedereen dat op het toilet doet. U kunt dus een kinderzitting voor het toilet aanschaffen en het zo proberen. Als het kind echter niet rijp is om afscheid te nemen van de luier, helpt ook een zitting niet. 

’s Nachts zindelijk worden

Een apart hoofdstuk is zindelijk worden voor de nacht. Het kan namelijk gebeuren dat uw kindje overdag al vanaf anderhalf jaar zonder luier is, maar ’s nachts die nog tot zijn derde heeft. Dat hangt ervan af hoe diep uw kind slaapt en of de behoefte om naar het toilet of potje te gaan het kan wekken. Er zijn namelijk kinderen die zó diep slapen dat ze het langere tijd niet zonder slaapluier redden. 

Belangrijk is zeker om het kind voor het slapengaan niet te veel vocht te geven en het nog even te laten plassen voordat het gaat slapen. Als de luier na een middagdutje minstens een maand droog blijft, kunt u proberen juist voor dit slaapmoment de luier weg te laten. Als ook de volgende maand zonder ongelukje lukt, kunt u proberen ook ’s nachts zonder luier te gaan. Bereid u erop voor dat er hier en daar nog ongelukjes kunnen gebeuren; straf uw kind daar zeker niet voor. Ongelukjes komen vaak voor bij de komst van een broertje of zusje of bij spanningen in het gezin. Sommige kinderen kunnen tot hun 5e nog ’s nachts in bed plassen, en dat is niets ongewoons. 

Hulp bij zindelijk worden

Bij het zindelijk worden kunnen naast het potje of de kinderzitting voor het toilet ook de volgende hulpmiddelen helpen:

• gebarentaal - als het kind nog niet praat, kunnen gebaren zoals “potje”, “nog eens” en “klaar” helpen, waarmee u tijdens het leren op het potje prima met elkaar kunt communiceren;
• trainingsbroekjes - bij het overdag zindelijk worden, vooral voor buiten;
• ondoorlatende onderlegger voor het bed - bij zindelijk worden voor de nacht is dit een onmisbare hulp.

Als u al bezig bent met zindelijk worden en het lukt niet zo goed, of als u net begint, probeer dan niet te veel druk op het kind uit te oefenen en neem gerust een pauze. Het kan namelijk gebeuren dat zodra het kind geen druk van de ouder voelt, het binnen een paar dagen of weken vanzelf zindelijk wordt. We wensen u veel succes en maak u geen zorgen: alle kinderen leren het ooit.