Depressie in het moederschap en waar je eventueel terechtkunt

Er wordt gezegd dat het moederschap de mooiste periode in het leven van een vrouw is, vooral het prille moederschap. Het tegendeel is echter waar, want voor de meeste kersverse moeders is het een grote stap buiten hun comfortzone en een enorme cocktail van hormonen, die zowel de zorg voor het kind als de beleving van de moeder als vrouw, partner, moeder en dochter sterk beïnvloedt. Depressie tijdens het moederschap kan zich op elk moment voordoen; aan een postnatale depressie lijdt zelfs één moeder op de vijf. Wat is die depressie eigenlijk, hoe uit ze zich en waarom is het goed om hulp te zoeken?

Depressie in het moederschap

Depressie kan bij een moeder op elk moment ontstaan. Dat kan al tijdens de zwangerschap zijn (bijv. angst om de baby na een eerder verlies, na een miskraam, angst dat er geen gezond kind geboren wordt), na de bevalling (postnatale depressie) of pas later, wanneer het kind al groter is en bijvoorbeeld naar school gaat (bijv. depressie door sleur - school, werk, clubjes, huiswerk, weinig tijd voor zichzelf).

Over depressie zouden we moeten praten, met de partner, met een vriendin, met de ouders, en om hulp vragen voordat het een zeer negatieve invloed krijgt op de zorg voor de kinderen en op het hele huishouden, inclusief de moeder zelf.

Als een moeder vóór de zwangerschap al aan depressies leed, dan kunnen die zich in het moederschap nog verder verdiepen en voor nog meer problemen zorgen.

Er bestaat geen medicijn tegen depressie; vooral tijd en veel steun van de omgeving zijn nodig.

Een paar dagen na de bevalling kan bij de moeder postnatale blues optreden. Dat is zeg maar een lichtere vorm van onbehagen die bijna elke moeder na de bevalling ervaart. Het zijn van die dagen waarop ze emotioneler en erg vermoeid is, slaapproblemen kan hebben, haar stemming voortdurend verandert, alles ineens anders is en het niet makkelijk is om te wennen aan de nieuwe rol van moeder.

Een diepere uiting is dan postnatale depressie (tot postnatale/lactatiepsychose). Een trigger voor depressie kan een zware en lange bevalling zijn, een keizersnede (de moeder heeft het gevoel gefaald te hebben omdat ze haar kind niet vaginaal heeft kunnen baren), het lukt niet om borstvoeding te geven, enz. Het is goed als de depressie tijdig wordt gediagnosticeerd, zodat er geen diepere problemen ontstaan. Een vrouw kan gevoelens van machteloosheid, minderwaardigheid en angst hebben, paniekaanvallen, gedachten aan de dood van zichzelf of haar kind, denken dat het kind niet van haar is, stemmingswisselingen en bij psychose zelfs hallucinaties. Postnatale depressie treft elke vijfde vrouw na de bevalling en kan verergeren, bijvoorbeeld door onbegrip van artsen in het ziekenhuis (het gevoel dat de vrouw als moeder heeft gefaald, dat ze haar kind niet kan voeden), onbegrip in de familie (hypochonder en lui, ze kan niet voor het huishouden en het kind zorgen). Het is niet uitzonderlijk dat ook vaders last kunnen hebben van postnatale depressie na de geboorte van hun kind.

Steun en goed voor jezelf zorgen is erg belangrijk

Tot wie kun je je richten

Om te voorkomen dat een vrouw in de problemen komt en haar leven of mogelijk het leven van haar kindje wil nemen, is het heel belangrijk dat ze over haar problemen praat. Ze kan zich wenden tot haar familie of vriendinnen of tot een postnatale doula, lactatiekundige of wijkverloskundige. Deze personen genezen de depressie weliswaar niet, maar de moeder kan haar zorgen wel aan hen toevertrouwen, haar hart luchten en zij zullen haar daarna doorverwijzen naar de juiste specialisten. 

• Organisatie Úsměv mámy - helpt al tijdens de zwangerschap en daarna na de bevalling bij postnatale depressies, angsten en psychoses.
• Tegenwoordig is het mogelijk om een screening te laten doen, die laat zien hoe groot de kans is dat een vrouw postnatale depressie ontwikkelt of niet.
• Project Perinatal - helpt, net als de organisatie Úsměv mámy, vrouwen in het moederschap met hun angsten en depressies.

Hoe voor jezelf zorgen

Een vrouw zou vooral niet zichzelf moeten vergeten en zichzelf op de eerste plaats moeten zetten boven alle anderen, want als mama tevreden is, heeft dat ook invloed op al het andere. Wat kan een vrouw voor zichzelf doen:

• niet overal alleen voor staan en praten over wat haar bezighoudt - hulp inschakelen bij de kinderen (duwen/dragen, zodat mama kan uitrusten en een slapeloze nacht kan inhalen), hulp in het huishouden (koken, opruimen);
• tijd voor zichzelf hebben - met een vriendin iets gaan drinken, met haar man naar de bioscoop gaan, een wandeling maken, een uitstapje doen, naar de kapper gaan;
• naar vrouwencirkels gaan - veel steun voor vrouwen in het moederschap;
• sociale isolatie verergert depressie juist, dus het is fijn om met iemand gezellig te kletsen, het kind in te schrijven voor een cursus zoals bijvoorbeeld babybadjes, babyzwemmen, bewegen met baby’s of jezelf in te schrijven voor een cursus waar ook kinderen welkom zijn (dansen met doeken, sportschool of circuittraining met kinderen of met opvangmogelijkheid);
• je niet vergelijken met andere moeders, zeker niet alles geloven wat op sociale media staat, want de realiteit is vaak heel anders en niet alles is zo zonnig als het lijkt;
• het geboortetrauma verwerken, als er een is ontstaan;
• een kwantumtherapie of craniosacrale therapie proberen - die kunnen blokkades zowel in het lichaam als in de ziel helpen verwijderen;
• proberen de batterijen op te laden met zelfs kleine dingen - zonlicht, lekker eten, muziek luisteren, handwerken, sport, een uitstapje, een koude douche, enz.

Het moederschap brengt mooie momenten met zich mee, maar ook zware dagen, dus wees lief voor jezelf en gun jezelf hulp van anderen. En als die het niet aanbieden, vraag er dan om. Vaak willen anderen zich niet opdringen en wachten ze tot je zelf om hulp vraagt. 

Wees lief voor jezelf, zorg goed voor jezelf en waardeer jezelf, want een tevreden moeder betekent een tevreden gezin.